Reinigen of ontkalken: wat is het verschil?

Een koffiemachine reinigen en ontkalken: het klinkt misschien alsof je twee keer ongeveer hetzelfde doet. Toch hebben beide behandelingen een heel ander doel. Waar ontkalken kalkaanslag verwijdert, richt reinigen zich op koffievetten, koffieresten en andere vervuiling in de machine.

Voor een goed werkende koffiemachine én lekkere koffie zijn daarom beide belangrijk.

Wat gebeurt er tijdens het ontkalken?

Kraanwater bevat mineralen zoals calcium en magnesium. Wanneer water in je koffiemachine wordt verwarmd, kan hierdoor langzaam kalkaanslag ontstaan.

Hoe snel dat gebeurt, hangt onder andere af van de hardheid van het water, hoeveel koffie je zet en of je een waterfilter gebruikt.

Kalk kan zich afzetten op onderdelen waar water doorheen stroomt of wordt verwarmd. Te veel kalkaanslag kan uiteindelijk zorgen voor een slechtere doorstroming, langere opwarmtijd en storingen.

Ontkalken is dus bedoeld om kalkaanslag in het watersysteem aan te pakken.

Een waterfilter kan kalkvorming verminderen, maar betekent niet automatisch dat onderhoud aan de machine nooit meer nodig is.

En wat doet reinigen dan?

Tijdens het koffiezetten komt de machine niet alleen met water in aanraking. Gemalen koffie bevat van nature oliën en vetten. Daarvan blijven na verloop van tijd resten achter in onderdelen waar de koffie doorheen gaat.

Die vervuiling verdwijnt niet wanneer je de machine ontkalkt.

Daarvoor gebruik je een geschikt reinigingsmiddel, bijvoorbeeld reinigingstabletten. Deze zijn ontwikkeld om koffievetten en koffieresten los te maken en uit het koffiesysteem te verwijderen.

Dat is niet alleen belangrijk voor de techniek. Oude koffieresten kunnen ook de smaak beïnvloeden. Goede koffiebonen komen immers veel minder goed tot hun recht wanneer de koffie door een vervuild systeem loopt.

Vergeet het melksysteem niet

Heeft je koffiemachine een cappuccinatore, melkslang of geïntegreerd melksysteem? Dan vraagt dat weer om een andere vorm van reiniging.

Melkresten zijn hardnekkig en kunnen zich ophopen in slangetjes, aansluitingen en andere onderdelen. Alleen even doorspoelen met water is daarom niet altijd voldoende.

Gebruik hiervoor een melksysteemreiniger die geschikt is voor koffiemachines en volg daarbij de reinigingsprocedure van jouw machine.

Zeker wanneer je regelmatig cappuccino, latte macchiato of andere melkdranken maakt, verdient dit onderdeel extra aandacht.

Reinigen en ontkalken zijn dus niet uitwisselbaar

Kort gezegd:

• Ontkalken → verwijdert kalkaanslag uit het watersysteem.
• Reinigen → verwijdert koffievetten en koffieresten uit het koffiesysteem.
• Melksysteem reinigen → verwijdert melkrestanten uit onderdelen die met melk in aanraking komen.

Het ene vervangt het andere dus niet. Een machine kan netjes ontkalkt zijn en tegelijkertijd vervuild zijn met koffievetten. Andersom kan een schoon koffiesysteem nog steeds last hebben van kalkaanslag.

Hoe vaak moet je een koffiemachine reinigen of ontkalken?

Daar bestaat geen universeel schema voor. Het verschilt per merk en model, maar ook per gebruikssituatie.

Veel moderne volautomaten geven zelf aan wanneer een reinigings- of ontkalkingsprogramma nodig is. Volg in eerste instantie de instructies van de fabrikant en de meldingen van je machine.

Stel de waterhardheid correct in wanneer je machine daarom vraagt. Een verkeerde instelling kan ervoor zorgen dat de machine te vroeg of juist te laat om ontkalking vraagt.

Voor losse onderdelen geldt iets anders: onderdelen die je volgens de fabrikant zelf mag verwijderen en schoonmaken, kun je beter regelmatig controleren dan wachten tot er zichtbaar veel vervuiling aanwezig is.

Gebruik het juiste middel voor de juiste klus

Een koffiemachine bevat rubbers, afdichtingen, slangen, metalen en kunststof onderdelen. Gebruik daarom middelen die daadwerkelijk geschikt zijn voor koffiemachines en houd je aan de voorgeschreven dosering.

Een agressiever middel is niet automatisch beter. Het doel is de vervuiling verwijderen zonder onnodig onderdelen van de machine te belasten.

Bij Erwin's Choice vind je verschillende reinigingsproducten voor koffiemachines, waaronder reinigingstabletten, ontkalker en melksysteemreiniger.

Een schone machine proef je terug

Onderhoud is misschien niet het leukste onderdeel van koffiezetten, maar het hoort er wel bij. Je kunt uitstekende koffiebonen gebruiken en de instellingen perfect hebben staan; vervuiling in de machine kan alsnog invloed hebben op het eindresultaat.

Door reinigen, ontkalken en het schoonhouden van het melksysteem als drie verschillende onderhoudstaken te zien, zorg je beter voor je machine én voor de koffie die eruit komt.

Goede koffie begint tenslotte niet alleen bij goede bonen, maar ook bij een schone koffiemachine.